SZYNY KOTWIĄCE HILTI HAC-C-T ŻĄBKOWANE – WYŻSZA NOŚNOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO

W porównaniu do tradycyjnych, spawanych płyt osadzanych w betonie, systemy szyn kotwiących oferują większą elastyczność oraz eliminują konieczność spawania na placu budowy. Ponadto szyny kotwiące mogą skrócić czas montażu pojedynczego połączenia w porównaniu do rozwiązań montowanych po wykonaniu betonu (post-installed), ponieważ nie wymagają wiercenia, co przekłada się na wyższą produktywność instalatora. Mogą również zwiększać niezawodność konstrukcyjną połączenia (więcej zastosowań – patrz rozdział 4).

Dzięki eliminacji konieczności stosowania kotew montowanych wtórnie lub spawania, szyny zabetonowywane oferują:

• Wyższą integralność konstrukcyjną — brak wiercenia w stwardniałym betonie eliminuje ryzyko uszkodzenia zbrojenia lub wykruszeń betonu

• Szybszy montaż — położenie śrub T można regulować i korygować wzdłuż profilu szyny

• Większą elastyczność — możliwość wprowadzania korekt ustawienia nawet na późnym etapie, po związaniu betonu

Szyny zabetonowywane są powszechnie stosowane w wielu projektach i branżach, takich jak: fasady kurtynowe, konstrukcje inżynieryjne, infrastruktura, instalacje mechaniczne i elektryczne oraz obiekty przemysłowe.

System szyn kotwiących ząbkowanych HAC-C-T bazuje na sprawdzonej technologii gorącowalcowanych szyn Hilti HAC-C oraz HAC-C-P, oferując wyższe parametry użytkowe i większą efektywność. Szyny kotwiące ząbkowane Hilti (HAC-C-T) w połączeniu z dopasowanymi śrubami młoteczkowymi T z uzębieniem stanowią rozwiązanie do zabetonowania, przeznaczone do zastosowań wymagających regulacji na budowie oraz wysokiej nośności w kierunku wzdłużnym szyny kotwiącej. Obciążenia te mogą wynikać m.in. z sił ścinających, takich jak oddziaływania sejsmiczne, wiatr, obciążenia użytkowe, ciężar własny czy inne.

Rys. 2.1: "Uzębienie" szyn kotwiących HAC-C-T w kierunku wzdłużnym oraz kompatybilne śruby T

Europejska Ocena Techniczna dla systemów szyn kotwiących Hilti HAC-C-T, ETA-17/0336 (29 sierpnia 2025) [1], odnosi się do normy EN 1992-4 [2] w zakresie projektowania dla obciążeń statycznych 2D (rozciąganie, ścinanie prostopadłe) oraz oddziaływania ognia zgodnie z krzywą pożarową ISO, do wytycznych EOTA TR047 [3] dla przypadków obciążeń sejsmicznych, CEN/TR 17080 [7] dla obciążeń ścinających wzdłużnych, a także do EOTA TR 050 [4] w zakresie obciążeń zmęczeniowych.

Rosnące zapotrzebowanie na rozwiązania w postaci zabetonowywanych szyn kotwiących, które oferują wyższą efektywność, możliwość regulacji przez cały okres użytkowania konstrukcji oraz uwzględniają obciążenia w trzech kierunkach dla zastosowań konstrukcyjnych i niekonstrukcyjnych, wymaga zastosowania wszechstronnego systemu szyn z uzębieniem. W odpowiedzi na te potrzeby opracowano nową generację gorącowalcowanych szyn kotwiących, czego efektem jest wprowadzenie na rynek nowego, wysokowydajnego portfolio szyn Hilti HAC-C-T Serrated.

Przed szczegółowym omówieniem nowego rozwiązania, przedstawionym w rozdziale 5, w kolejnych rozdziałach 3 i 4 zaprezentowano jego kluczowe zalety oraz główne obszary zastosowań.

Szyny kotwiące HAC-C-T są częścią kompleksowej oferty SPEC2SITE – od specyfikacji po realizację na budowie, która obejmuje: projektowanie zintegrowane z oprogramowaniem PROFIS Engineering (w oparciu o najnowsze dane oceny ETA-17/0336), dokumentację techniczną dostępną w Hilti Engineering Center oraz wsparcie doradcze – od biura projektowego aż po plac budowy – zapewniane przez lokalne zespoły sprzedaży i inżynierów Hilti.

Wykorzystanie rozwiązań SPEC2SITE dla HAC-C-T przez projektantów konstrukcji pozwala na tworzenie lepszych specyfikacji projektowych (tabela 3.1).

Tabela 3.1: Oferta SPEC2SITE dla HAC-C-T wspiera klientów w opracowaniu lepszych specyfikacji – bardziej wydajnych, zoptymalizowanych kosztowo i zrównoważonych, zapewniając jednocześnie większe poczucie bezpieczeństwa

.

System szyn kotwiących HILTI HAC-C-T nadaje się do szerokiego zakresu wymagających zastosowań konstrukcyjnych i niekonstrukcyjnych, w warunkach obciążeń statycznych (2D i 3D) oraz dynamicznych (sejsmicznych, zmęczeniowych), a także przy oddziaływaniu ognia – zarówno w betonie spękanym, jak i niespękanym. Do kluczowych zastosowań należą m.in. (rys. 4.1):

Rys. 4.1: Różne zastosowania szyn kotwiących HAC-C-T

Możliwość zastosowania „jeden system – wiele aplikacji” zapewnia znaczącą wartość poprzez uproszczenie procesu projektowego, ograniczenie złożoności na placu budowy, uproszczenie procesu zakupowego oraz umożliwienie projektantom specyfikowania jednego, wysokowydajnego rozwiązania.

Szyny kotwiące HAC-C-T objęte są Europejską Oceną Techniczną (zob. [1]), która dopuszcza ich stosowanie w betonie spękanym i niespękanym przy obciążeniach statycznych, quasi-statycznych (2D i 3D), sejsmicznych oraz zmęczeniowych, a także w warunkach oddziaływania ognia. Dodatkowo dostępny jest raport ekspercki dla zastosowań tunelowych, w których istotne są wymagania dotyczące odporności ogniowej.

Tabela 5.1: Europejska Ocena Techniczna oraz raporty techniczne dostępne dla systemów szyn kotwiących HAC-C-T:

6.1 Wiele profili i wariantów materiałowych

Szyny kotwiące HAC-C-T z uzębionymi wargami dostępne są w czterech rozmiarach profilu: HAC-C-T 29/20, HAC-C-T 40/22, HAC-C-T 50/30 oraz HAC-C-T 53/34, co zapewnia szeroki zakres zastosowań.

Oprócz standardowych wersji o typowej głębokości zakotwienia dostępne są także dwa dodatkowe warianty – HAC-C-T 40L oraz HAC-C-T 50L – które posiadają te same profile szyn (jak 40/22 i 50/30), lecz wyposażone są w dłuższe kotwy.

Pozwala to na zwiększenie nośności w betonie w przypadkach, gdy jest to istotne z punktu widzenia projektu. Szyny HAC-C-T dostępne są w wersjach ocynkowanych ogniowo (HDG) oraz ze stali nierdzewnej A4, co umożliwia dopasowanie poziomu ochrony antykorozyjnej do wymagań danej aplikacji.

Rys. 6.1: Portfolio szyn HAC-C-T

6.2 Zasada działania

Zazębione połączenie pomiędzy szyną a śrubą T w istotny sposób zwiększa odporność na siły ścinające działające wzdłuż szyny, przewyższając pod tym względem zarówno gładkie szyny HAC-C, jak i profile o kształcie V z portfolio Hilti.

Innowacyjna technologia produkcji pozwala systemowi HAC-C-T osiągać wysoką nośność na ścinanie wzdłużne przy wymaganym momencie dokręcania niższym nawet o 50% w porównaniu do istniejących rozwiązań, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich parametrów zamocowania. Dzięki niższemu momentowi montażowemu możliwe jest skrócenie czasu instalacji pojedynczego połączenia oraz ograniczenie zmęczenia instalatora.

6.3 Uniwersalna śruba T

Portfolio śrub młoteczkowych Hilti (HBC-T) obejmuje 3 różne konfiguracje, kompatybilne z różnymi typami szyn kotwiących. W zależności od konfiguracji śruby T dostępne są różne średnice, a całe portfolio obejmuje rozmiary M10, M12, M16 oraz M20. Śruby oferowane są w dwóch wersjach materiałowych:

• stal węglowa w klasie wytrzymałości 8.8 z powłoką ocynkowaną ogniowo (HDG lub F),

• stal nierdzewna w klasie A4-70.

Tabela 6.1: Kompatybilność ząbkowanych śrub kanałowych Hilti (HBC-T) z szynami kotwiącymi Hilti.

Rys. 6.3: Ząbkowana śruba młoteczkowa Hilti (HBC‑T)

Śruby HBC‑T mogą być stosowane do przenoszenia obciążeń rozciągających, sił ścinających prostopadłych i wzdłużnych, a także ich kombinacji tych sił. Przenoszenie sił ścinających wzdłużnych odbywa się poprzez zazębienie uzębienia śruby kanałowej HBC‑T z uzębionymi powierzchniami szyn kotwiących HAC‑C‑T.

Oznaczenie kierunkowe na łbie śruby pomaga instalatorowi upewnić się, że śruba jest prawidłowo ustawiona prostopadle do profilu szyny przed przyłożeniem momentu dokręcania. Dodatkowo oznaczenie to umożliwia instalatorowi oraz osobie kontrolującej łatwą identyfikację położenia śruby po zamontowaniu elementu.

6.4 Wydłużona projektowa trwałość użytkowa do 100 lat Oprócz standardowo przyjmowanej trwałości użytkowej wynoszącej 50 lat, zgodnie z przeznaczeniem określonym w Europejskim Dokumencie Oceny EAD 330008-04-0601 (dotyczącej zarówno elementów ze stali węglowej, jak i nierdzewnej), zaktualizowana ETA-17/0336 dla systemu HAC-C-T obejmuje również założoną trwałość użytkową wynoszącą 100 lat dla elementów wykonanych ze stali nierdzewnej A4.

6.5 Raport ekspercki dla zastosowań tunelowych Oprócz Europejskiej Oceny Technicznej, która obejmuje informacje dotyczące odporności ogniowej produktu w przypadku standardowej krzywej pożarowej ISO-834, wydano dodatkowy raport ekspercki (ZTV-ING Tunnel fire) dotyczący odporności ogniowej w zastosowaniach tunelowych [5].

6.6 Oprogramowanie do projektowania Szyny HAC-C-T wraz ze śrubami HBC-T są zintegrowane z oprogramowaniem HILTI PROFIS Engineering, które umożliwia szybkie i precyzyjne projektowanie systemów szyn kotwiących. Dzięki prostemu i intuicyjnemu interfejsowi PROFIS Engineering wspiera projektowanie zamocowań z wykorzystaniem szyn kotwiących w warunkach obciążeń statycznych, sejsmicznych, zmęczeniowych oraz przy oddziaływaniu ognia – zgodnie z najnowszymi normami budowlanymi, dopuszczeniami i standardami.

• Wstępnie wykonane otwory montażowe w profilu szyny: szybkie i precyzyjne mocowanie do szalunku.

• Plastikowe zaślepki końcowe z otworami na gwoździe i linią centrowania: dokładne, centralne pozycjonowanie szyny; możliwość mocowania do szalunku w sposób umożliwiający pełne przesuwanie śruby T wzdłuż profilu; ograniczniki pozycjonujące śrubę T zapewniają montaż w dopuszczalnym zakresie pomiędzy skrajnymi kotwami.

• Piankowe wypełnienie o zamkniętej strukturze komórkowej: ogranicza zanieczyszczenie uzębienia szyny betonem.

• Regulowane śruby T: możliwość przesuwania i ponownego ustawienia po betonowaniu w celu korekty położenia.

• Obniżony moment dokręcania: mniejszy wysiłek instalatora i szybsza realizacja prac.

• Opcje trwałościowe: powłoki powierzchniowe i/lub stal nierdzewna dostosowane do różnych warunków środowiskowych.

Aby uzyskać więcej szczegółów dotyczących produktów oraz instalacji, należy zapoznać się z odpowiednią instrukcją użytkowania (IFU) dla szyn kotwiących HAC-C-T: wstawić link do właściwych instrukcji IFU z HOL.